Een van de meest gebruikte overnamestructuren binnen private equity en bedrijfsovernames is de LBO, wat staat voor Leveraged Buyout. Bij een LBO wordt een bedrijf overgenomen met een combinatie van eigen vermogen en een groot deel vreemd vermogen (leningen).
LBO’s zijn populair omdat ze investeerders in staat stellen relatief grote bedrijven te kopen met beperkte eigen inbreng, terwijl de toekomstige cashflows van het bedrijf worden gebruikt om de schuld af te lossen.
Dit artikel legt helder uit wat een LBO is, hoe het werkt, waarom het aantrekkelijk is, en wanneer deze structuur geschikt is.
Wat is een LBO?
Een Leveraged Buyout is een bedrijfsovername waarbij een aanzienlijk deel van de koopsom wordt gefinancierd met geleend geld.
De belangrijkste kenmerken van een LBO:
- De koper investeert een relatief klein percentage eigen vermogen.
- Het grootste deel van de transactie wordt gefinancierd met leningen.
- De schulden worden in de jaren erna afgelost door de cashflow van het bedrijf zelf.
Een LBO wordt vaak toegepast door:
- private equity partijen
- managementteams (MBO)
- externe ondernemers (MBI)
Zie ook:
https://venturecapital.nl/management-buy-out-mbo-uitleg/
https://venturecapital.nl/wat-is-management-buy-in-mbi/
Hoe werkt een LBO precies?
Een LBO bestaat uit verschillende fasen en financieringslagen. Hieronder volgt de structuur.
1. Opzetten van een overnameholding
De investeerder of koper richt een nieuwe BV op.
Deze holding neemt vervolgens het doelbedrijf over.
2. Financieringsmix samenstellen
Een typische LBO bestaat uit:
A. Eigen vermogen (equity)
Dit is het bedrag dat de investeerder of koper zelf inlegt.
B. Bankfinanciering (senior debt)
Bankleningen met relatief lage rente, maar met strikte voorwaarden.
C. Mezzanine financiering
Achtergestelde lening met hogere rente en soms warrants.
Zie:
https://venturecapital.nl/mezzanine-financing-uitleg/
D. Vendor financing
De verkoper leent een deel van de koopsom aan de koper.
Zie:
https://venturecapital.nl/vendor-financing-uitleg/
E. Eventuele roll-over van aandelen
Founders of verkopers blijven deels eigenaar.
Zie:
https://venturecapital.nl/roll-over-investeringen-uitleg/
Deze mix verschilt per deal.
3. De holding koopt het bedrijf
De financieringsmix wordt ingebracht in de overnameholding, die daarmee het doelbedrijf koopt.
4. Cashflow wordt gebruikt voor aflossing
Na de overname worden de toekomstige winsten en cashflows gebruikt om:
- rentelasten te betalen
- aflossingen te doen
De waardecreatie komt voort uit:
- schuldafbouw
- groei van het bedrijf
- hogere winstgevendheid
- waardestijging bij exit
Waarom worden LBO’s gebruikt?
1. Hoge hefboomwerking voor investeerders
Door veel vreemd vermogen te gebruiken, kan de investeerder een hoog rendement behalen op het relatief kleine eigen vermogen.
2. Minder verwatering voor management
Bij MBO’s hoeven managers minder privévermogen in te leggen.
3. Versneld waarde creëren
LBO’s dwingen discipline af: cashflow, efficiency en winstgevendheid staan centraal.
4. Aantrekkelijk voor banken
Stabiele bedrijven met voorspelbare cashflows zijn populair bij financiers.
Wanneer is een bedrijf geschikt voor een LBO?
Een LBO werkt vooral goed bij bedrijven die:
- stabiele en voorspelbare cashflows hebben
- lage investeringsbehoefte (CAPEX) kennen
- een sterke marktpositie hebben
- een solide managementteam hebben
- weinig cyclisch zijn
Typische sectoren voor LBO’s:
- zakelijke dienstverlening
- productiebedrijven
- e-commerce en SaaS
- retailketens
- groothandels
- logistiek
Voorbeeld van een LBO in de praktijk
Een bedrijf wordt verkocht voor €10 miljoen.
De financiering kan er als volgt uitzien:
- €3 miljoen eigen vermogen
- €5 miljoen banklening
- €1 miljoen mezzanine lening
- €1 miljoen vendor financing
Het bedrijf genereert jaarlijks €2 miljoen cashflow.
Daarmee worden na verloop van tijd de schulden afgelost.
Bij een exit 5 jaar later voor €15 miljoen kan het rendement voor de investeerder aanzienlijk zijn, dankzij de hefboomwerking.
Voordelen van een LBO
Voor investeerders:
- hoog potentieel rendement
- beperkt eigen kapitaal nodig
- discipline in bedrijfsstrategie
- mogelijkheid tot roll-over structuren
Voor verkopers:
- volledige of bijna-volledige exit mogelijk
- vendor financing maakt deals makkelijker rond
- kans op hogere verkoopprijs afhankelijk van structuur
Voor managementteams (MBO):
- kans om zelf eigenaar te worden
- lagere eigen inbreng nodig
Nadelen van een LBO
Voor kopers:
- hoge schuldratio kan risico’s opleveren
- strikte bancaire convenanten
- beperkte ruimte voor fouten
Voor verkopers:
- vendor financing brengt risico op niet-terugbetalen
- langere betrokkenheid bij roll-over structuren
Voor het bedrijf:
- kasstroomdruk door rente en aflossing
- beperkte mogelijkheden voor investeringen in groei
Veelgemaakte fouten in LBO-structuren
- te optimistische cashflowprognoses
- te hoge schuldlast
- onduidelijke afspraken met bank en mezzaninefinanciers
- te weinig aandacht voor managementkwaliteit
- te agressieve waardering bij aankoop
- onderwaarderen van toekomstige investeringsbehoeften
LBO versus andere overnamestructuren
| Structuur | Kenmerk | Risico | Aandeel koper | Schulddruk |
|---|---|---|---|---|
| LBO | Hoge leverage | Middel/hoog | Klein | Hoog |
| MBO | Management koopt bedrijf | Middel | Middel | Middel |
| MBI | Extern management koopt bedrijf | Hoog | Middel | Middel |
| Roll-over | Verkoper blijft deels eigenaar | Laag/middel | Wisselend | Beperkt |
| Asset deal | Losse activa worden gekocht | Laag | Middel | Laag |
Conclusie
Een LBO is een veelgebruikte en effectieve overnamestructuur waarbij een bedrijf wordt gekocht met een mix van eigen vermogen en veel vreemd vermogen. Dankzij de hefboomwerking kunnen investeerders en managementteams met relatief weinig eigen middelen toch een bedrijf overnemen en waarde creëren.
Een succesvolle LBO vereist echter realistische cashflowprognoses, een sterke financiële structuur, discipline in uitvoering en een ervaren team.
