Bij bijna elke venture capital-ronde komt het onderwerp option pool ter sprake. Voor veel founders voelt dit als een technisch detail, maar in werkelijkheid heeft de grootte en timing van de option pool directe impact op verwatering, onderhandelingsmacht en uiteindelijke opbrengst bij een exit.
Investeerders hechten hier veel waarde aan, terwijl founders de consequenties vaak pas later volledig overzien.
In dit artikel lees je wat een option pool is, waarom investeerders erop sturen, hoe het effect heeft op verwatering en waar founders scherp op moeten letten bij onderhandelingen.
Wat is een option pool?
Een option pool is een gereserveerd percentage aandelen dat wordt gebruikt om opties toe te kennen aan:
- medewerkers
- toekomstige hires
- soms adviseurs
Deze aandelen zijn bedoeld als incentive en worden meestal ondergebracht in een ESOP of VSOP.
Belangrijk is dat:
- de option pool onderdeel is van de cap table
- opties verwatering veroorzaken wanneer ze worden toegekend
- de pool vaak al vóór toekenning meetelt in berekeningen
Waarom investeerders een option pool eisen
Investeerders sturen op een option pool om meerdere redenen.
Ze willen zekerheid dat:
- het bedrijf talent kan aantrekken
- er geen nieuwe verwatering nodig is vlak na de ronde
- management correct wordt geprikkeld
- hun investering niet direct opnieuw wordt verwaterd
Voor investeerders is een goed gevulde option pool een risicobeperking.
Pre-money vs. post-money option pool
Dit is één van de belangrijkste verschillen.
Pre-money option pool
Bij een pre-money option pool:
- wordt de pool gecreëerd vóór de investering
- komt de verwatering volledig bij bestaande aandeelhouders
- dragen founders en vroege investeerders de last
Dit is de meest voorkomende variant in VC-deals.
Post-money option pool
Bij een post-money option pool:
- wordt de pool gecreëerd na de investering
- dragen investeerders mee in de verwatering
Dit is founder-vriendelijker, maar minder gebruikelijk.
Het verschil kan meerdere procentpunten eigendom schelen voor founders.
Hoe groot is een gebruikelijke option pool?
Gebruikelijke richtlijnen:
- pre-seed: 5–10%
- seed: 10–15%
- Series A: 10–20%
De exacte grootte hangt af van:
- hiring plannen
- senioriteit van toekomstige hires
- marktcompetitie
- timing van de volgende ronde
Te groot is net zo schadelijk als te klein.
Impact op verwatering
Een option pool veroorzaakt verwatering:
- wanneer hij wordt aangelegd
- en later opnieuw wanneer opties worden uitgeoefend
Belangrijk is dat:
- niet-uitgegeven opties tóch meetellen in fully diluted ownership
- founders vaak onderschatten hoeveel dit kost
Een verschil van 5% in option pool kan miljoenen betekenen bij een exit.
Waarom option pools vaak discussie opleveren
Discussies ontstaan omdat:
- investeerders de pool pre-money willen
- founders de verwatering onderschatten
- hiringplannen te optimistisch zijn
- toekomstige rondes niet worden doorgerekend
Option pool is vaak een indirecte manier om de waardering te verlagen.
Hoe kijken nieuwe investeerders hiernaar?
Latere investeerders kijken naar:
- resterende ruimte in de option pool
- hoeveel al is toegekend
- of uitbreiding nodig is
- wie de verwatering draagt
Een slecht geplande option pool leidt vaak tot:
- extra verwatering bij volgende rondes
- heronderhandeling van terms
Veelgemaakte fouten door founders
- standaard akkoord gaan met grote pools
- geen onderscheid maken tussen gepland en noodzakelijk
- option pool niet doorrekenen over meerdere rondes
- aannemen dat ongebruikte opties “gratis” zijn
- ESOP los zien van totale equitystrategie
Option pools zijn strategisch, niet administratief.
Best practices voor founders
Onderbouw de grootte
Laat zien welke hires echt nodig zijn vóór de volgende ronde.
Onderhandel over timing
Niet alles hoeft direct in de pool te zitten.
Check pre- vs. post-money
Dit is vaak belangrijker dan 1–2% waardering.
Gebruik scenario’s
Bekijk impact bij verschillende exit- en fundingpaden.
Bescherm key teamleden
Zorg dat optie-incentives aantrekkelijk blijven.
Wanneer is een grotere option pool logisch?
Een grotere pool kan zinvol zijn wanneer:
- het team sterk moet uitbreiden
- senior executives moeten worden aangetrokken
- internationale schaal gepland is
- salarissen relatief laag zijn
Maar ook dan moet de pool realistisch en gefaseerd worden opgebouwd.
Conclusie
De option pool is één van de belangrijkste, maar minst begrepen onderdelen van venture capital-deals. Wat voor investeerders een risicobeperking is, kan voor founders een grote bron van verwatering zijn.
Founders die option pools strategisch benaderen, onderbouwen en doorrekenen, behouden meer eigendom en voorkomen verrassingen in latere rondes. Het gaat niet om de grootte van de pool, maar om de timing, onderbouwing en verdeling van de verwatering.
