Voor veel founders voelt waardering als magie: investeerders komen met getallen die soms hoger zijn dan verwacht — en soms veel lager. Maar venture capital waardering is geen gokwerk. Er bestaan duidelijke methodes, frameworks en vergelijkingen die bepalen hoeveel een start-up waard is.

In dit artikel lees je hoe VC’s waarderingen bepalen, welke methodes ze gebruiken per fase, waarom waarderingen per sector verschillen en hoe founders hun eigen waardering professioneel kunnen onderbouwen.

Waarom VC-waarderingen anders zijn dan traditionele waarderingen

In klassieke financiering (zoals banken of private equity) draait waardering om:

• winst
• cashflow
• assets
• voorspelbaarheid

Start-ups hebben meestal geen van deze dingen.

Daarom kijken VC’s naar:

• groei
• markt
• risico
• potentieel
• teamkwaliteit
• toekomstige cashflows (niet huidige)

Waardering is daarmee vooral een inschatting van de potentiële waarde, niet de huidige waarde.

De belangrijkste waarderingsmethodes in venture capital

Methode 1: Comparable company multiples (meest gebruikt)

VC’s vergelijken jouw bedrijf met soortgelijke bedrijven qua:

• omzet
• MRR/ARR (SaaS)
• GMV (marketplaces)
• gebruikersgroei
• sector en businessmodel

Daarna passen ze multiples toe zoals:

• ARR-multiple (SaaS)
• revenue-multiple (commerce)
• GMV-multiple (marketplaces)
• user-value (consumer apps)

Voorbeeld:
Een SaaS-bedrijf met €1 miljoen ARR in een sector waar multiples 8–12x zijn → waardering: €8–12 miljoen.

Waarom dit de populairste methode is:

• eenvoudig
• marktconform
• objectief

Methode 2: Venture Method (Return-based valuation)

Deze methode gaat uit van de vraag:

Kan deze investering 10x rendement opleveren? (voor seed)
Kan deze investering 3–5x opleveren? (voor Series A/B)

VC’s rekenen terug:

Voorbeeld:
Een fonds wil €20 miljoen overhouden aan een investering die €2 miljoen inlegt en zoekt 10x return → €200 miljoen exit nodig.
Is dit realistisch voor jouw markt, team en tractie?
Daarbij bepaalt de VC welk percentage ze moeten kopen om dat mogelijk te maken.

Methode 3: Berkus Method (voor pre-revenue start-ups)

Een framework dat punten toekent aan:

• team
• product
• markt
• prototype
• commerciële validatie

Elk element vertegenwoordigt een deel van de waardering.

Deze methode wordt vaak gebruikt voor pre-seed.

Methode 4: Scorecard Method (voor angels en pre-seed)

Een start-up wordt vergeleken met andere bedrijven in de regio op basis van:

• team
• markt
• product
• concurrentievoordeel
• tractie
• investeringsklimaat

Daarna wordt de gemiddelde pre-money waarde aangepast op basis van de sterktes en zwaktes van het bedrijf.

Methode 5: Discounted Cash Flow (DCF) – zelden geschikt voor start-ups

Wanneer gebruiken VC’s dit?

• bij latere fase (Series C/D)
• bij bedrijven met voorspelbare inkomsten

Niet geschikt voor early stage, want:

• cashflows zijn onzeker
• groei is onvoorspelbaar
• aannames zijn vaak te speculatief

Wat bepaalt de waardering in de praktijk?

1. Teamkwaliteit

Een A-team krijgt hogere waarderingen via vertrouwen in executie.

2. Tractie en momentum

VC’s betalen voor snelheid. Versnelling = hogere waardering.

3. Marktgrootte (TAM)

Je kunt een 10x investering alleen terugkrijgen als de markt groot genoeg is.

4. Concurrentiepositie

Een unieke technologie, sterke differentiatie of netwerkeffecten verhogen waardering.

5. Runway en burn

Hoge burn met weinig tractie → lagere waardering.

6. Marktomstandigheden

In bull markets is er competitie tussen investeerders → hogere waarderingen.
In bear markets dalen multiples.

Hoe founders hun waardering kunnen onderbouwen

1. Gebruik vergelijkbare bedrijven (comparables)

Toon recente deals en multiples in jouw sector.

2. Laat marktpotentieel zien

Onderbouw TAM, SAM, SOM met datasets.

3. Toon tractie die versnelt

VC’s betalen niet voor groei, maar voor versnelling.

4. Bouw een financieel plan dat realistischer is dan gemiddeld

Onderscheid je van start-ups met onrealistische hockey sticks.

5. Zorg dat je cap table gezond blijft

Een te hoge waardering leidt vaak tot down rounds.

Veelgemaakte fouten bij waarderingen

• waardering baseren op kosten in plaats van waarde
• “we willen 20% weggeven” (zonder onderbouwing)
• blind staren op tech-startupwaarderingen uit Silicon Valley
• vergelijkingen maken met bedrijven in compleet andere sectoren
• te vroeg te hoog willen gaan zitten
• waarderingen niet afstemmen op volgende ronde

Hoe herken je een gezond waarderingsniveau?

Uw waardering is waarschijnlijk juist als:

• meerdere investeerders rond hetzelfde bedrag zitten
• de waardering logisch aansluit op traction metrics
• de cap table niet te veel verwatering laat zien
• de waardering ruimte laat voor toekomstige rondes
• investeerders rationeel onderbouwen waarom het bedrag klopt

Conclusie

Waarderingen in venture capital zijn minder mysterieus dan ze lijken. Ze zijn gebaseerd op marktvergelijkingen, risico-inschatting en toekomstgericht potentieel. Founders die begrijpen hoe VC’s waarderen, maken betere keuzes, onderhandelen sterker en kunnen hun bedrijf positioneren voor succesvolle rondes.

Een waardering is geen doel, maar een middel om lange-termijn groei mogelijk te maken.