Waardering voelt voor veel founders als onderhandelen of gevoel, maar investeerders rekenen vrijwel altijd met vaste denkkaders en methodes. Die methodes zijn zelden exact, maar bepalen wel of een waardering realistisch, verdedigbaar en investeerbaar is.
Founders die begrijpen hoe investeerders rekenen, voeren betere gesprekken en voorkomen onrealistische verwachtingen tijdens fundraising.
In dit artikel lees je welke valuation methodes investeerders gebruiken, wanneer welke methode wordt toegepast en waar founders rekening mee moeten houden.
Waarom startup valuation anders is
Startups hebben vaak:
- weinig historische cijfers
- hoge onzekerheid
- negatieve cashflow
- veel afhankelijkheid van groei
Daarom werken traditionele waarderingsmodellen zoals DCF vaak slecht in vroege fases.
Investeerders kijken vooral naar:
- toekomstpotentieel
- risico
- ownership
- rendement binnen fondslogica
De VC method
De Venture Capital method is één van de meest gebruikte methodes.
Stappen:
- bepaal verwachte exitwaarde
- bepaal gewenst rendement (bijv. 10x)
- reken terug naar huidige waardering
Voorbeeld:
- verwachte exit: €200 miljoen
- gewenste multiple: 10x
- benodigde ownership: 20%
- post-money valuation: €20 miljoen
Deze methode is grof, maar zeer gangbaar.
Comparable transactions
Hierbij kijken investeerders naar:
- vergelijkbare startups
- recente investeringen
- exits in dezelfde sector
Factoren:
- fase
- groei
- markt
- businessmodel
Probleem:
- echte comparables zijn zeldzaam
- data is vaak beperkt of niet publiek
Toch wordt deze methode vaak gebruikt als reality check.
Revenue multiples
Bij startups met omzet gebruiken investeerders soms:
- ARR multiples
- omzetgroei in combinatie met churn
- gross margin als correctiefactor
Gebruikelijk bij:
- SaaS
- subscription modellen
- scale-ups
Hoe hoger de groei en voorspelbaarheid, hoe hoger de multiple.
Milestone-based valuation
In vroege fases rekenen investeerders vaak met:
- milestones
- fase-overgangen
- risicoreductie
Bijvoorbeeld:
- pre-product
- product-market fit
- schaalbare groei
Elke milestone verlaagt risico en rechtvaardigt een hogere waardering.
Scorecard en checklist-benadering
Sommige angels en fondsen gebruiken een scorecard.
Daarbij wordt gekeken naar:
- team
- markt
- product
- tractie
- concurrentie
- timing
Elke categorie krijgt een weging. Dit is vooral populair bij pre-seed en seed.
Wat investeerders uiteindelijk combineren
In de praktijk gebruiken investeerders:
- meerdere methodes tegelijk
- gevoel en ervaring
- fondsstrategie
- marktomstandigheden
Valuation is geen exacte wetenschap, maar wel gestructureerd.
Veelgemaakte fouten door founders
- één methode als waarheid zien
- waardering los zien van ownership
- exit-verwachtingen overschatten
- vergelijkingen maken met totaal andere bedrijven
- vergeten hoe VC-fondsen werken
Een hoge waardering zonder context is zelden aantrekkelijk.
Best practices voor founders
Begrijp meerdere methodes
Niet alleen je favoriete.
Denk in ownership en rendement
Niet alleen in headline valuation.
Wees realistisch over exits
Investeerders rekenen conservatiever.
Gebruik valuation als gesprek, niet als strijd
Goede investeerders denken mee.
Laat ruimte voor volgende rondes
Te hoog starten beperkt flexibiliteit.
Hoe valuation verandert per fase
Pre-seed
Meer gebaseerd op team en visie.
Seed
Eerste tractie en marktvalidatie.
Series A
Schaalbaarheid en metrics worden leidend.
Later
Financiële multiples en voorspelbaarheid.
Wat vandaag logisch is, is dat morgen misschien niet meer.
Conclusie
Startup valuation is geen exact getal, maar het resultaat van verschillende methodes, aannames en verwachtingen. Investeerders rekenen gestructureerd, maar met ruimte voor interpretatie.
Founders die begrijpen hoe valuation methodes werken, voeren sterkere gesprekken, bouwen meer vertrouwen op en vergroten hun kans op duurzame funding tegen realistische voorwaarden.
