Voor veel bedrijven komt er een moment waarop de eigenaar wil stoppen, verkopen of de dagelijkse leiding wil overdragen.
Een van de manieren waarop dat kan, is via een Management Buy-In (MBI): een overname door een externe manager of managementteam dat het bedrijf voortaan gaat leiden.
In Nederland is de MBI populair bij MKB’s, familiebedrijven en scale-ups die nieuwe energie of strategische expertise zoeken.
In dit artikel lees je wat een MBI precies is, hoe het werkt en waar zowel kopers als verkopers op moeten letten.
Wat is een Management Buy-In (MBI)?
Een Management Buy-In is een overname waarbij een externe ondernemer of manager een bedrijf koopt en vervolgens zelf de leiding op zich neemt.
Het gaat dus om:
- een externe koper,
- die instapt als directeur/bestuurder,
- en het bedrijf na de overname operationeel gaat runnen.
Dit in tegenstelling tot een Management Buy-Out (MBO), waarbij het bestaande management het bedrijf overneemt.
Wanneer wordt gekozen voor een MBI?
Een MBI wordt vaak ingezet wanneer:
- de huidige eigenaar geen opvolging heeft;
- er behoefte is aan nieuwe strategie of leiderschap;
- het bedrijf groeipotentie heeft die nu niet wordt benut;
- een founder wil stoppen, maar het team niet wil of kan overnemen;
- investeerders zoeken naar een sterke ondernemer om groei te versnellen.
Hoe werkt een MBI in de praktijk?
Een MBI-proces verloopt meestal stapsgewijs:
1. Zoeken van een geschikte MBI-kandidaat
Vaak via:
- corporate finance adviseurs,
- investeerdersnetwerken,
- venture- en private equity-fondsen,
- of ondernemersplatforms zoals VentureCapital.nl.
De kandidaat moet zowel financiële middelen als operationele kennis meebrengen.
2. Vooronderzoek (pre-due diligence)
De MBI-kandidaat onderzoekt:
- financiële gezondheid,
- kansen en risico’s,
- marktpositie,
- managementstructuur,
- afhankelijkheid van de huidige eigenaar.
Zie ook: Wat is due diligence?
3. Financiering van de MBI
Een MBI wordt zelden 100% door de koper zelf betaald.
De financiering bestaat meestal uit een mix van:
- eigen geld van de MBI-ondernemer
- bankfinanciering
- vendor loan (verkoper leent mee)
- private equity of investeerders
- achtergestelde leningen
- earn-out afspraken
Earn-outs worden vaak onderdeel van de deal:
👉 Zie: Hoe werken earn-out structuren bij bedrijfsovernames?
4. Onderhandelingen en waardering
De waardering wordt bepaald op basis van:
- EBITDA-multiples
- kasstromen
- toekomstpotentieel
- risico’s
- afhankelijkheid van de founder
Zie: Hoe wordt de waarde van een start-up bepaald?
5. Formele due diligence
Dit is het diepgaande onderzoek naar:
- financiële administratie
- juridische structuur
- contracten
- personeel
- risico’s
Een standaardstap voor vrijwel elke overname.
6. Koopovereenkomst en overdracht
De afspraken worden vastgelegd in:
- koopovereenkomst
- aandeelhoudersovereenkomst (indien investeerders mee-investeren)
- managementovereenkomst
Daarna volgt de overdracht van aandelen en het starten van het nieuwe management.
Voordelen van een Management Buy-In
Voor verkopers:
- bedrijf blijft bestaan met nieuw leiderschap
- hogere verkoopwaarde door een sterke externe koper
- mogelijkheid om stapsgewijs terug te treden
- minder afhankelijkheid van intern team
Voor kopers:
- instappen in een bewezen bedrijf
- minder risico dan starten vanaf nul
- groeipotentie benutten met nieuw management
- mogelijke steun van investeerders of PE-fondsen
Risico’s van een MBI
Een MBI biedt kansen maar kent ook risico’s:
Voor verkopers:
- externe koper kent het bedrijf nog niet
- cultuurverschillen
- afhankelijkheid van de nieuwe manager voor earn-outs
Voor kopers:
- te optimistische verwachtingen over groei
- integratie in bestaande teams
- gebrekkige overdracht door de verkoper
- financieel risico bij te hoge schuldfinanciering
Wanneer is een MBI geschikt?
Een MBI is ideaal als:
- het bedrijf gezond is, maar groei achterblijft;
- er geen intern management beschikbaar is;
- de founder wil stoppen maar de onderneming wil voortbestaan;
- er behoefte is aan strategische vernieuwing.
Niet geschikt wanneer:
- de onderneming in zwaar weer verkeert zonder duidelijke turnaround-strategie;
- de cultuur erg founder-afhankelijk is;
- de koper onvoldoende middelen of expertise heeft.
MBI vs MBO: wat is het verschil?
| Aspect | MBI | MBO |
|---|---|---|
| Koper | Externe manager | Bestaande managers |
| Kennis van bedrijf | Beperkt | Hoog |
| Continuïteit | Middel | Hoog |
| Vernieuwing | Sterk | Matig |
| Financieringsbehoefte | Vaak groter | Kleiner |
Rol van investeerders bij MBI’s
Investeerders zoals private equity fondsen, family offices of VC’s spelen vaak een rol in MBI’s.
Ze helpen met:
- kapitaal
- dealstructuur
- contracten
- strategische ondersteuning
Zie: Co-investeren tussen investeerders en family offices
Checklist voor een succesvolle MBI
✔ Duidelijke klik tussen koper en verkoper
✔ Transparante financiële rapportage
✔ Heldere afspraken over overdracht en begeleiding
✔ Realistische waardering
✔ Duidelijke rolverdeling met investeerders
✔ Goede voorbereiding op de eerste 100 dagen
Conclusie
Een Management Buy-In is een krachtige manier om een bedrijf naar een nieuwe groeifase te brengen.
Het combineert ondernemerschap, externe expertise en strategisch kapitaal.
Zowel verkopers als kopers profiteren — mits de afspraken helder zijn, de verwachtingen realistisch en de financiering solide is ingericht.
