Voor de meeste start-ups is het einddoel niet alleen groei, maar ook een succesvolle exit: het moment waarop investeerders en oprichters hun aandelen (gedeeltelijk) verkopen.
Een goede exitstrategie is cruciaal — niet alleen voor investeerders, maar ook voor de toekomst van het bedrijf zelf.
In dit artikel lees je wat een exitstrategie inhoudt, welke vormen er zijn, en hoe je er als ondernemer vroeg in het proces al rekening mee houdt.
Wat is een exitstrategie?
Een exitstrategie is een plan voor hoe investeerders en oprichters uiteindelijk hun rendement realiseren op de investering in een start-up.
Het gaat dus niet alleen om “uitstappen”, maar om waarde verzilveren.
Voorbeelden van exits zijn:
- verkoop van aandelen aan een andere partij,
- overname door een groter bedrijf,
- management buy-out,
- of beursgang (IPO).
Een duidelijke exitstrategie maakt een start-up aantrekkelijker voor investeerders, omdat het laat zien dat er een realistisch pad is naar rendement.
Lees ook: Wat is venture capital en hoe werkt het?
Waarom een exitstrategie belangrijk is
Zonder plan voor een exit ontbreekt er richting.
Investeerders willen weten hoe ze hun geld op termijn terugzien, terwijl founders duidelijkheid nodig hebben over de langetermijnvisie.
Een exitstrategie helpt bij:
- Besluitvorming: waar stuur je de groei op aan?
- Investeerderskeuze: niet elke investeerder heeft dezelfde exitverwachting.
- Waardeopbouw: keuzes in product, team en markt zijn vaak gekoppeld aan het uiteindelijke exitpad.
De drie meest voorkomende exitvormen
1. Overname (trade sale)
De meest voorkomende exit in Nederland.
Een groter bedrijf koopt de start-up om toegang te krijgen tot technologie, talent of klanten.
💡 Voorbeeld: een software-start-up wordt overgenomen door een internationale techspeler om diens product te integreren.
Voordelen:
- Snelle deal en directe opbrengst
- Meestal strategische fit
- Minder afhankelijk van marktschommelingen
Nadelen:
- Integratie kan cultuurverschillen opleveren
- Founders verliezen vaak autonomie
2. Management Buy-Out (MBO)
Bij een management buy-out koopt het bestaande management (of een deel daarvan) het bedrijf over van de huidige aandeelhouders.
Deze optie komt vaker voor bij scale-ups of later-stage bedrijven met stabiele cashflow.
Voordelen:
- Continuïteit binnen het bedrijf
- Snelle besluitvorming
- Vaak gefinancierd met externe leningen of private equity
Nadelen:
- Hogere schuldenlast
- Moeilijker bij jonge start-ups zonder winstgevendheid
Zie ook: Private equity vs venture capital: wat is het verschil?
3. Beursgang (IPO)
Een Initial Public Offering (IPO) is het moment waarop een bedrijf aandelen uitgeeft op de beurs.
Dit is de ultieme exit voor grotere scale-ups met sterke omzetgroei en internationale ambities.
Voordelen:
- Hoge waardering mogelijk
- Grote liquiditeit van aandelen
- Publieke zichtbaarheid
Nadelen:
- Hoge kosten en complexe regelgeving
- Verlies van controle
- Beursvolatiliteit kan de waarde beïnvloeden
In Nederland kiezen maar weinig start-ups voor een IPO; de meeste exits verlopen via overnames of buy-outs.
Wanneer begin je met plannen van een exit?
Veel ondernemers denken pas aan een exit wanneer investeerders het onderwerp aansnijden — maar eigenlijk hoort dit vanaf de start bij de strategie.
Een goed uitgangspunt:
“Begin met het einde in gedachten.”
Al bij het opstellen van je term sheet (zie: Term sheet uitleg voor start-ups en investeerders) en cap table kun je rekening houden met toekomstige exits.
Dat maakt het later eenvoudiger om aandelenstructuren en rechten aan te passen.
De rol van investeerders in een exit
Investeerders zijn niet alleen kapitaalverstrekkers — ze helpen vaak ook actief bij de exit.
Ze brengen ervaring, netwerken en advies mee over timing en positionering.
👥 Typische betrokkenheid:
- Introduceren bij mogelijke kopers
- Onderhandelen over verkoopvoorwaarden
- Structureren van earn-outs of managementdeals
Investeerders letten op rendement, maar ook op reputatie — een goed uitgevoerde exit versterkt hun track record.
Lees ook: Checklist voor angel investors: waar let je op bij investeren in een start-up?
Hoe bepaal je de juiste exitroute
De beste exit hangt af van de fase, sector en visie van het bedrijf.
| Bedrijfsfase | Meest waarschijnlijke exit |
|---|---|
| Vroege start-up | Overname door grotere speler |
| Scale-up | Strategische buy-out of fusie |
| Volwassen bedrijf | IPO of management buy-out |
Een healthtech-start-up met unieke technologie zal eerder worden overgenomen, terwijl een winstgevende SaaS-scale-up richting beursgang kan denken.
De timing van een exit
Timing is vaak belangrijker dan de prijs.
Een te vroege verkoop kan waarde laten liggen; te lang wachten kan marktrisico vergroten.
✅ Beste moment:
- Groei is stabiel
- Markt is gunstig
- Investeerdersbelangen zijn afgestemd
- Bedrijf heeft aantoonbare schaalbaarheid
Belang van goede documentatie
Een soepele exit vereist een nette administratie:
- duidelijke aandeelhoudersstructuur (zie: Cap table uitleg bij start-ups),
- correcte contracten,
- en een goed gedocumenteerd financieel overzicht.
Zonder heldere structuur kan een potentiële koper afhaken — due diligence wordt dan te risicovol of tijdrovend.
Lees meer: Wat is due diligence?
Veelgemaakte fouten bij exits
- ❌ Geen exitstrategie vastgelegd bij de start
- ❌ Onduidelijke afspraken over verdeling van opbrengsten
- ❌ Te laat begonnen met voorbereiding
- ❌ Overwaardering van het bedrijf
- ❌ Onvoldoende alignment tussen oprichters en investeerders
Een sterke exit is het resultaat van planning, timing en voorbereiding, niet van toeval.
Conclusie
Een exitstrategie is niet het einde van je start-up — het is een logische volgende stap.
Door vroeg na te denken over mogelijke scenario’s (overname, buy-out of IPO) bouw je structuur, vertrouwen en waarde op.
Wie voorbereid is, haalt meer uit zijn bedrijf én uit het harde werk dat eraan voorafging.
